SASAKALA SITU BULEUD
Kacaturkeun dina jaman Bupati R. Aria Suriawinata
anu kagungan jujuluk Dalem Solawat aya ogé nu nyebut Dalem Santri, harita
jeneng Bupati Kabupatén Purwakarta di Karawang. Ku lantaran Karawang sok
mindeng kacaahan sabab katotog ku walungan Citarum, nya puseur dayeuh
dipindahkeun ka Wanayasa.
Sanggeus puseur dayeuh pindah ka Wanayasa, Dalem Santri
boga maksud pikeun mindahkeun deui kabupatén ka beulah lebak. Disebut lebak
sotéh pédah Wanayasa pernahna aya di luhur, di suku Gunung Burangrang.
Satuluyna Dalem Santri munajat ka Hyang Agung sangkan
cita-citana tinekanan. Waktu mujasmedi, Dalem Santri meunang ilapat. Saénggalna
anjeunna ngageroan cutak, ayeuna mah wadana.
Éta wadana dibéré pancén
pikeun néangan tempat anu pantes dijadikeun puseur dayeuh kabupatén. Dina
impian dalem yén tempat anu pipanteseun pikeun dijadikeun kabupatén téh nya éta
tempat anu aya kobakan cai sarta aya tangkal tanjung tilu.
“Mamang Cutak, peuting téh kaula ngimpi. Ari dina impian
téh urang kabéhanana aya di hiji tempat anu pikabetaheun. Tempatna di beulah
lebak, aya kobakan cai jeung tangkal tanjung tilu.
Ku kituna, ayeuna kénéh
Mamang geura miang! Jugjug éta patempatan! Upama geus kapanggih, geuwat lapor
ka kaula!” ceuk Dalem Santri harita.
“Unjuk sumangga, kaulanun. Ayeuna kénéh Mamang seja
permios badé milari éta patempatan!”
“Pikeun batur keueung di jalan mah ngajak waé ponggawa
duaan!” ceuk Dalem Santri.
Gancangna carita, cutak téh indit ka lebak néangan tempat
saperti anu dipisaur ku dalem téa. Kaayaan harita masih kénéh leuweung
geledegan. Tangkal kai jeung kakayon séjénna rembet kénénh matak hésé lumaku
gagancangan. Komo lebah wates tungtung kulon Wanayasa, sajaba ti rembet ku
kakayon téh jalanna ogé rumpil. Atuh cutak jeung dua ponggawa téh teu sirikna
nété akar-ngeumbing jangkar mapay-mapay jalan pikeun néangan tempat anu cocog
jeung impian dalem.
Saterusna cutak téh nepi ka hiji tempat anu masih kénéh leuweung ganggong-sima gonggong. Manéhna ngadadak nyieun heula jalan, ngabukbak leuweung. Teu lila anjog ka hiji tempat anu aya kobakan cai, tempat pangguyangan badak anu jolna ti Simpeureum jeung Cikumpay. Kitu deui di sabudeureun éta kobakan cai téh aya tangkal tanjung tilu, persis jeung impian dalem téa.
Cutak atoheun pisan manggih
éta patempatan téh, saterusna manéhna ngalaporkeun hal éta ka dalem. Geus kitu
mah dalem kalayan dibarengan ku cutak ngajugjug ka éta patempatan. Sabada
dibébérés éta tempat téh dingaranan Sindangkasih. Sindang hartina eureun heula,
ari kasih tina kecap asih. Jadi, Sindangkasih téh hartina tempat eureun anu
pikaresepeun jeung pikaasiheun.
Nurutkeun carita, harita aya hiji lalaki tukang ngalalana
nu ngaranna Purbasari. Élmu pangaweruh Purbasari éstu nyongcolang nepi ka
kapaké ku dalem dina nguruskeun rupa-rupa pasualan. Kiru deui nalika puseur
dayeuh rék dipindahkeun ti Wanayasa ka Sindangkasih, Purbasari dipentés
pangabisana pikeun mémérés éta patempatan.
Purbasari dijenengkeun cutak di Sindangkasih ku Dalem
Aria Suriawinata. Kaayaan Sindangkasih beuki ramé, nu dumuk ngalobaan. Sanggeus
ningali kaayaan sarupa kitu, Purbasari indit deui ka beulah kalér anu ahirna
anjog ka wewengkon Cikampék ayeuna.
Kalungguhan cutak di Sindangkasih diganti ku R. Rangga
Natayuda. Ari éta pangguyangan badak téa, ku cutak R. Rangga Natayuda satuluyna
dibebenah dipapantes dijadikeun hiji situ. Kitu deui wewengkon di
sabudeureunana dibébérés. Tempat-tempat anu tadina lungkawing dirarata, nya
jleg baé jadi palataran anu kiwari jadi lemah karesidénan.
Atuh urut pangguyangan badak
téa sanggeus dipapantes mah robah jadi hiji situ anu katelah ayeuna Situ Buleud
téa, nu kiwari jadi salasahiji kareueus warga masarakat Kabupatén
Purwakarta.***
No comments:
Post a Comment